AI Inspiratie bij de Vlaamse Overheid

Start nu, leer van experimenten en durf mislukken.

Creëer een klimaat van vertrouwen.

Met deze boodschappen sloot initiatiefneemster en inspirator Marijke Verhavert de eerste AI Inspiratiedag van de Vlaamse Overheid af. In een wervelende dag vol schitterende testimonials kregen enkele honderden aanwezigen een proeverij voorgeschoteld van wat AI kan betekenen binnen de Vlaamse Overheid.

Dit initiatief van Informatie Vlaanderen kadert binnen het programma “Digitaal Leiderschap”, dat enkele maanden geleden werd opgestart onder leiding van Barbara Van Den Haute. Binnen dit programma wil de Vlaamse overheid op vier domeinen werken: block chain, sensor data (IoT), de beeldverwerkingsketen en artificial intelligence.

De rol van de overheid

Barbara Van Den Haute lichtte in haar openingsspeech toe hoe de Vlaamse overheid in de toekomst vanuit digitaal leiderschap en bij het inzetten van artificial intelligence moet bepalen welk van de vier rollen ze wil opnemen:

  • als voogd om de dienstverlening van de overheid persoonlijker, slimmer en kwalitatiever te maken. Via een iteratieve aanpak – in mijn ogen de juiste – zal de dienstverlening stapsgewijze en met AI-ondersteuning steeds beter worden.
  • de rol van voorspeller, waarbij de overheid pro-actiever gaat optreden.
  • als partner kan de Vlaamse overheid eco-systemen faciliteren, terwijl ze regels van aansprakelijkheid en data-soevereniteit bepaalt en bewaakt.
  • in een commerciële rol, waar de overheid een hands-off positie inneemt.

De vele gezichten van AI

In de ochtendsessie werden een hele reeks AI-projecten gepresenteerd in het wervelende format van presentaties van 8 minuten: veel informatie, to-the-point en een stevig ritme. Deze projecten raken heel wat domeinen van AI aan: classificatie, prediction, beeldherkenning; NLP, machine learning, deep learning, neural networks, … . Met het inzetten van AI willen de diverse overheidsorganisaties de dienstverlening aan de klanten verbeteren (Gemeente Aalter, Examencommissie, Smalls, VRT), de dienstverlening sneller en efficiënter maken (AGO), betere inzichten krijgen in de grote hoeveelheden data (Computer Crime Unit), betere voorspellingen maken om experts te ondersteunen (Kind & Gezin, VDAB, VRT), bedrijven helpen om efficiënter te werken (ILVO).

De meeste gepresenteerde projecten staan nog in een vroeg stadium of zijn proof of concepts die worden geëvalueerd.

Het belangrijke aspect van ethiek bij het toepassen van digitale oplossingen kreeg ook terecht aandacht (KULeuven) en werd bij het slotwoord door Jan Adriaenssen van IMEC nog eens extra benadrukt. Deze slotspreker gaf de boodschap mee dat het cruciaal is om AI te ontdoen van enige bias, die in oplossingen kan kruipen wanneer deze worden gebouwd op data uit het verleden. Jan Adriaenssen vraagt aan de overheid om een voortrekker en een voorbeeld te zijn en dit te vertalen in aanbestedingen, regelgeving, het ontwikkelen van gedragscodes, in het steunen van onderzoek en het uitwerken van testcases.

Wat is nodig om AI in te zetten bij de Vlaamse Overheid

Uit de afsluitende speech van Marijke Verhavert onthoud ik de volgende belangrijke boodschappen:

  • De overheid wil een partner van vertrouwen zijn;
  • Op korte termijn moet het programma artificial intelligence het laaghangend fruit identificeren, terwijl op lange termijn samenwerking met de onderzoekswereld van groot belang is;
  • AI is technologie waarmee men moet durven falen en op een iteratieve en experimentele manier moet leren wat werkt en wat niet;
  • AI heeft veel data Het is één van de kerntaken van Informatie Vlaanderen om ervoor te zorgen dat deze data er is en kan gebruikt worden;
  • AI kan slechts goed worden ingezet in een klimaat van vertrouwen, waar onlosmakelijk ook verantwoordingsplicht bij hoort.

Hoe meer waarde halen uit AI

Ik voeg graag enkele adviezen toe vanuit de ervaringen van NoisyChannels:

  • om AI op termijn succesvol een plaats te geven in de portfolio van oplossingen en technologieën, zal elk departement en agentschap een eigen visie moeten ontwikkelen, die kadert binnen de bredere visie van de Vlaamse Overheid.
  • De aanpak van experimenteren en leren wordt volop toegepast en is de best mogelijke aanpak voor AI-projecten. Beschikbare data zal immers mee de waarde van de AI-toepassing bepalen. Je moet eerst aan de slag met die data alvorens je kan leren waar dit toe zal leiden.
  • AI-technologie is een middel, geen doel op zich, en moet steeds ingepast worden in een vele bredere context. Zo moeten bv. chatbots geplaatst worden in het ganse scala aan manieren van interactie en dialoog tussen overheid en stakeholders: websites met FAQ’s en search boxes, de 1700-dienst voor met een website, telefonische dienstverlening, emails en chat.
  • Wanneer er over verbetering van dienstverlening werd gesproken (efficiëntie, snelheid, kwaliteit), moet ook voldoende aandacht besteed aan het hertekenen van processen, rollen, taken en organisatie om de nieuwe AI-gebaseerde technologie een juiste plaats te geven en maximale toegevoegde waarde te creëren met de technologie.
  • Te vaak wordt AI-gebaseerde technologie gezien als een vervanging van taken die nu door mensen worden uitgevoerd. Er werd te weinig aandacht besteed aan het inzetten van de technologie om het werk van mensen slim te ondersteunen. Bv. chatbots zullen een (klein) deel van de conversaties vervangen; voor de andere conversaties kunnen experts ook ondersteund worden door AI-technologie om dit sneller, efficiënter en consistenter te doen.

AI is here to stay! Dat leidt geen twijfel. De uitdaging zal zijn om via de juiste AI-experimenten de toegevoegde waarde te vinden en deze om te zetten in werkende oplossingen voor alle stakeholders: overheid, medewerkers, burgers, organisaties en bedrijven. Ik tel af naar de volgende inspiratiedag!